gelir tablosu nedir, gelir tablosu nasıl hazırlanır

GELİR TABLOSU


İşletmenin bir dönem içinde yürüttüğü her bir faaliyetten kaynaklanan toplam gelir ve giderler ile bunların sonuçlarını gösteren finansal tablodur.

temel finansal tablolar ek finansal tablolar

Finansal Tablolar


1-) Temel Finansal Tablolar

• Bilanço

• Gelir Tablosu

2-) Ek Finansal Tablolar

• Fon Akış Tablosu

• Nakit Akış Tablosu

• Kar Dağıtım Tablosu

• Özkaynaklar Değişim Tablosu

• Net İşletme Sermayesi Değişim Tablosu

Finansal analiz yapılma amacına göre

FİNASAL TABLOLAR ANALİZİNİN YAPILMA AMACINA GÖRE


1-) Yönetim Analizleri

Finansal tablolar analizinin başlıca amaçlarından biri yönetim kararlarına destek olacak şekilde saptamalarda bulunmaktır. Yönetim analizleri, yönetsel amaçlar için yapılan analizlerdir. Yönetim analizleri; hem iç analiz, hem statik analiz hem de dinamik analiz şeklinde yapılabilir. Yönetim analizlerinde işletmenin verimlilik, kârlılık, likidite, finansal durum gibi durumları hakkında saptamalar yapılır. Bu saptamalar, diğer işletmelere göre, geçmiş dönemlere göre, bütçe hedeflerine göre karşılaştırılır (mukayese edilir). Karşılaştırmalar yoluyla işletmenin planlaması ve kontrolünün daha etkili bir şekilde yapılmasına çalışılır.

2-) Kredi Analizleri

İşletmenin kredi talebinde bulunduğu banka ve benzeri finansal kuruluşlar tarafından yapılan analizlerdir. Kredi analizlerinde işletmenin özellikle likidite durumu hakkında değerlendirmeler yapılmaktadır. Kredi talebinde bulunan işletmelerin öncelikle kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücüne sahip olmaları gerekir. Kredi veren kuruluşlar likiditesinin yüksek olmasını isterler. Yüksek likidite işletmenin kârlılığı üzerinde olumsuz etki yapacağından işletmeler de yüksek likidite durumunu kabullenmek istemezler.

3-) Yatırım Analizleri

Yatırım analizlerinin başlıca yapılma amacı, işletmenin gelecek dönemlerdeki kazanma yeterliliğinin ortaya konulmasıdır. Yatırım analizleri, işletmeye borç vermek isteyen veya işletmenin hisse senetlerini satın almak isteyen veya halen işletmeden alacaklı olan veya işletmenin hisse senetlerini satın almış olan taraflarca yapılmaktadır.

Yatırım analizleri, özellikle uzun vadeli olarak işletme finansmanına katkı sağlayanların veya sağlayacakların yaptıkları analizlerdir. Bu bakımdan işletmenin ihraç ettiği veya edeceği hisse senetlerini veya tahvilleri satın almış olan veya satın alacak olan yatırımcıların yaptıkları analizler de yatırım analizi olarak kabul edilmektedir.

Finansal analiz kapsamına göre statik dinamik analiz

FİNANSAL ANALİZDE KULLANILACAK FİNANSAL TABLOLARIN KAPSAMINA GÖRE


1-) Statik Analiz

Bu analiz türünde işletmenin belli bir dönemine veya belli bir tarihine ait finansal tablo verileri kendi aralarındaki anlamlı ilişkileri saptamak üzere analiz edilmektedir. Statik analizlerde, işletmenin belli bir dönemdeki veya tarihteki durumu saptanmaya çalışılır. Yapılan analizlerde işletmenin varlık ve finansman yapısı ile faaliyet yapısının profili belirlenmeye çalışılır. Bu analiz türüne verilebilecek en güzel örneklerden biri “dikey yüzdeler analizi tekniği”dir.

2-) Dinamik Analiz

Dinamik analizlerde yalnızca bir işletmenin bir dönemine ilişkin analizler değil, bir işletmenin birden fazla dönemine ilişkin karşılaştırmalı analizler yanında diğer işletmeler veya rakip işletmelerle de karşılaştırmalı analizler yapılmaktadır.

Bu analiz türüne verilebilecek en uygun örnek, trend veya eğilim yüzdeleri tekniğidir.

Dinamik analizlerde yapılan karşılaştırmalar ile işletmenin dönemler boyunca gösterdiği değişim ortaya konulurken; gelecek dönemlere ilişkin tahminlerin yapılması da söz konusu olabilmektedir.

Finansal Analiz İç analiz dış analiz

FİNANSAL ANALİZDE KULLANILAN FİNANSAL VERİLERİN ÇEŞİTLİLİĞİNE VEYA FİNANSAL TABLOLAR ANALİZİNİN KİMİN İÇİN YAPILDIĞINA GÖRE


İç Analiz

Bu analizin türünde, analizde kullanılacak finansal tablolar ve finansal veriler, işletmenin temel ve ek finansal tabloları dışında yönetim gereksinimlerine göre hazırlanmış diğer tablolar ve finansal veriler de kullanılmaktadır. İç analizler, esas olarak yönetim amaçları için yapılmaktadırlar. Planlama ve kontrol bakımından iç analizlerin önemli bir yeri vardır.

Dış Analiz

Dış analizlerde, işletmenin kamuoyu ile paylaştığı finansal tablolar ve finansal veriler kullanılır. Bu analizler genellikle işletme dışındaki tarafların yaptıkları analizlerdir. Örneğin bir işletmeye ortak olmak isteyenlerin; şirketin kamuoyuna açıklamış olduğu finansal tablolar ve finansal veriler üzerinden yaptıkları analizler dış analizdir.

Finansal Analiz Türleri

FİNANSAL ANALİZ TÜRLERİ


Finansal tabloların analizi çeşitli açılardan gruplandırılabilir.

Finansal Analizde Kullanılan Finansal Verilerin Çeşitliliğine veya Finansal Tablolar Analizinin Kimin İçin Yapıldığına Göre

1. İç Analiz,

2. Dış Analiz,

Finansal Analizde Kullanılacak Finansal Tabloların Kapsamına Göre

1. Statik Analiz,

2. Dinamik Analiz.

Finasal Tablolar Analizinin Yapılma Amacına Göre

1. Yönetim Analizleri,

2. Kredi Analizleri,

3. Yatırım Analizleri.

Tek Düzen Muhasebe Sistemi

TEKDÜZEN MUHASEBE SİSTEMİ


Finansal analizi yapılacak finansal tabloların; karşılaştırılabilirliklerini sağlamak için aynı şekilde ve aynı anlayışla hazırlanmış olmaları gerekir. Bu nedenle, analiz edilecek finansal tabloların “tekdüzen” bir standartta hazırlanmalarını gerektirmektedir.

STANDART ORANLARIN BELİRLENMESİ

Finansal tabloların analiz tekniklerinden biri olan oran analizi ile elde edilen sonuçların; anlamlı bir şekilde yorumlanabilmesi için ilgili oranın standardının bilinmesi gerekir. Oran analizi ile hesaplanan herhangi bir oran, bu oranı karşılaştırabilecek bir standart oranın olmaması durumunda fazla bir anlam ifade etmeyebilir.

Oran analizinde, hesaplanan oranların karşılaştırılarak daha anlamlı bir şekilde yorumlanabilmesi için kullanılan standart oranlar başlıca dört farklı yöntemle elde edilmektedir. Standart oranlar şunlardır:

1. Tarihi Standart Oranlar,

2. Sektör veya Sanayi Standart Oranları,

3. İdeal veya Hedef Standart Oranlar,

4. Bütçe Standart Oranları.



TARİHİ STANDART ORANLAR

Tarihi standart oranlar hesaplanırken, işletmenin geçmiş dönemlerindeki finansal tablolarından elde edilen değerlerin ortalamaları bulunur. Ortalamaların hesaplanmasında kaç dönemin kullanılacağı konusunda bir görüş birliği yoktur. Bir başka ifade ile tarihi standart oranların hesaplanmasında kaç dönemin verilerinin kullanılması gerektiğine ilişkin bir standart yoktur.

Tarihi standart oranlar, işletmenin cari dönemine ilişkin durumların, geçmiş dönemlere göre nasıl bir değişim geçirdiğini değerlendirmek amacıyla yapılan analizler için daha uygundur.

SANAYİ VEYA SEKTÖR STANDART ORANLARI

Sanayi veya sektör standart oranları, işletmenin içinde bulunduğu sektördeki işletmelerin finansal tablolarındaki veriler üzerinden, her bir dönem için hesaplanan ortalamalardır.

Örneğin, tekstil sektöründeki bir işletmenin 2005 yılına ait oranları, tekstil sektörünün 2005 yılı standart oranları kullanılarak karşılaştırma yapılmalı ve yorumlanmalıdır.

İDEAL VEYA HEDEF STANDART ORANLAR

İşletmenin yer aldığı sektörde bulunan en başarılı bir işletmenin veya birkaç başarılı işletmenin finansal tablolarından yararlanılarak hazırlanan oranlardır. Bu oranların hesaplanmasında kullanılacak tabloların ait olduğu şirket sayısı finansal tablolar analizinin yapılma amacına göre değişebilir. Ayrıca ideal veya hedef standart oranlar da dönemden döneme değişebilmektedir.

İdeal veya hedef standart oranlar, genellikle, işletmenin hedeflediği bir düzeye göre hangi konumda olduğunu göstermek amacıyla yapılan analizlerde kullanılmaktadır.

BÜTÇE STANDART ORANLARI

Bütçe sistemi uygulayan işletmelerde, bütçelenen dönem sonunda gerçekleşeceği varsayılan finansal tablo verileri kullanılarak hesaplanan oranlar, bütçe standart oranları olarak isimlendirilmektedir.

Bütçe standart oranları, işletmenin bütçe hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını ortaya koyma amacı ile yapılan analizler için daha uygundur.

finansal tablolar ve analiz

FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZ




Kapsam

Sunuş, isminden de anlaşılacağı gibi; finansal tabloların analiz edilmesini ve analiz edilmiş olan finansal tablo verilerinin yorumlanmasına ilişkin ilkeleri, yöntemleri ve değerlendirmeleri içermektedir.

Sunuşun temel konularını; finansal tablolar analizinin yapılma amaçları, ön koşulları, finansal tablolar analizinin türleri, analiz teknikleri ve analiz edilmiş sayısal ifadelerin yorumlanması oluşturmaktadır.

Bir işletmede, finansal planlama ve kontrol faaliyetlerinin yapılması için finansal tabloların analizi gerekir.



Finansal Tablolar Analizi

Finansal tabloların analizi, finansal tablolarda yer alan çeşitli hesaplar arasındaki ilişkilerin, ilgili hesap tutarları üzerinden yapılan matematiksel işlemler aracılığı ile ortaya konulmasıdır.

Bu ilişkiler; yüzdeler, trend yüzdeleri, oranlar, dönüş hızı oranları aracılığı ile ortaya konulur.

Hesaplamalar sonucunda elde edilen bulgular yorumlanır ve işletme ile ilgili anlamlı sonuçlara ulaşılmaya çalışılır.

Finansal tabloların analizi, matematiksel işlemlerin uygulandığı mekanik bir süreçtir.

Önemli olan, analiz edilmiş olan finansal tabloların yorumlanmasıdır.

Dört Temel Durum

Bu yorumlar veya değerlendirmeler, dört temel durum esas alınarak yapılmaktadır. Belirtilen dört temel durum;

a) Likidite durumu,

b) Faaliyet etkinliği (verimlilik) durumu,

c) Finansal (mali) durum,

d) Karlılık durumu’dur.



İlgili kesimler

Finansal tabloların analizi, başta ortaklar ve yöneticiler olmak üzere; devlet, çalışanlar, yatırımcılar, işletme ile alıcı veya satıcı olarak ticari ilişkileri olan diğer işletmeler gibi çok sayıdaki kesimlerin kararları için kullanılabilecek bilgi sağlar.



Dikkat Edilmesi Gereken İlkeler

İşletme ile ilgili kararların dayandırılacağı finansal tabloların analizinin ve yorumunun sağlıklı olarak gerçekleştirilebilmesi için dikkat edilmesi gereken ilkeler vardır.

Bu ilkelerden başlıcaları aşağıda belirtilmiştir:

Hangi ilişkilerin ortaya konulması gerektiği, analizden elde edilecek bulguların ne anlama geldiğinin yorumlanabilmesi için; muhasebe kuramının ve muhasebe uygulamalarının yeterli düzeyde bilinmesi gerekir.

Analizi yapılan finansal tabloların ilgili oldukları dönem veya dönemlerdeki ekonomik koşullar, sektörel koşullar, işletmenin kendisine özgü olan ve finansal tablolarda açık bir şekilde ifade edilmeyen veya edilemeyen özel koşulların da göz önünde bulundurulması gerekir.

Analizi yapılan finansal tabloların ilgili oldukları dönemlerde işletme tarafından uygulanan işletme politikalarının, muhasebe yöntem ve politikalarının bilinmesi gerekir.

Analiz sonucunda elde edilen bulguların doğruluğu, analizde kullanılan finansal verilerin elde edildiği finansal tabloların doğruluğuna bağlıdır.

Yapılacak analizde kullanılan finansal tabloların analiz edilmeye uygun bir içerik ve hesap gruplandırılması ile hazırlanmış olması gerekir.

Analizin amacı ile kapsamı arasında doğrudan bir ilişki vardır. Analizin kapsamı, analizin amacına bağlı olarak geniş veya dar tutulabilir.

Analiz ile elde edilecek bulgular, ilgili analiz tekniğinin doğru bir şekilde uygulanması ile elde edilir ve analiz sürecinin mekanik kısmını oluşturur.

Finansal tablolar analizinde asıl önemli olan analiz bulgularının yorumlanması ve sonuçlara ulaşılmasıdır.

Bu bakımdan, finansal analizi yapanların iyi bir yargılama yeteneğine sahip olmaları gerekir.